ouranos2

Παναγία Φορβιώτισσα, τοιχ. 1105/6  Ιερά Μονή Παναγίας της Φορβιώτισσας (Ασίνου), Νικητάρι -Κύπρος

agiosmamas2.jpg

Αρχική
en el fr
Με νέο πρόσωπο ο Άγιος Ιωάννης Λαμπαδιστής. Ολοκληρώθηκαν τα έργα συντήρησης. Εκτύπωση

alt του Αριστείδη Βικέτου

«Εν ετέρα μορφή», για να χρησιμοποιήσω τη φράση του λόγιου Μητροπολίτη Πέργης Ευάγγελλου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, παρουσιάστηκε από σήμερα Σάββατο 9 Ιουνίου 2012, η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή στον Καλοπαναγιώτη, όπου ολοκληρώθηκαν σχεδόν πλήρως τα έργα συντήρησης του σημαντικού αυτού εκκλησιαστικού μνημείου, που περιλαμβάνεται μαζί με άλλες δέκα εκκλησίες στην περιοχή Τροόδους στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Με την ευκαιρία της αποπεράτωσης των έργων ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος τέλεσε στον Λαμπαδιστή πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Τα έργα στον Λαμπαδιστή, σε συνενόηση με την Μητρόπολη Μόρφου έγιναν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου με ειδική μέριμνα της εφόρου Βυζαντινών Μνημείων κ. Μαρίνας Ιερωνυμίδου και του αρχιαολογικού λειτουργού Α΄ Γιώργου Φιλοθέου. Χορηγός ήταν το Ίδρυμα Λεβέντη, ενώ την αποκατάσταση και συντήρηση των περιώνυμων τοιχογραφιών ανέλαβε ειδική επιστημονική ομάδα από το Courtauld Institute of Art του Πανεπιστημίου του Λονδίνου.

Επισκεφθήκαμε το μοναστήρι με τον φιλόξενο Μητροπολίτη Νεόφυτο πριν από λίγες μέρες, που οι ειδικοί επιστήμονες συντήρητες ήταν στην τελική φάση των εργασιών τους.

alt

Ο Steven Regabi και η Lisa Sigeito, επικεφαλής της ομάδας,  δήλωσαν στον «Φιλελεύθερο», «Εργαζόμαστε  σε αυτό το πρόγραμμα εδώ και έξι χρόνια. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα συνεργασίας του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου, του Τμήματος Αρχαιοτήτων, της Επισκοπής Μόρφου και του Ιδρύματος Λεβέντη. Οι εργασίες που γίνονται είναι η συντήρηση, η σταθεροποίηση και ο καθαρισμός των εικόνων».

«Η εκκλησία του Αγίου Ηρακλειδίου είναι η αγαπημένη μας, γιατί είναι η παλαιότερη από τις τρεις και έχει τις πιο ολοκληρωμένες και πιο ασυνήθιστες τοιχογραφίες», τόνισαν.

«Δυστυχώς, πρόσθεσαν,  η συντήρηση των εικόνων είναι πολύ δύσκολο να γίνει χωρίς να προκληθεί ζημιά, γι΄αυτό δώσαμε ιδιαίτερη προσοχή», κατέληξαν.

Οι δύο επιστήμονες εξέφρασαν ευχαριστίες προς τον Μητροπολίτη, τον ενθουσιασμό τους για τον Καλοπαναγιώτη, την αγάπη των κατοίκων του και υποσχέθηκαν να επιστρέψουν σύντομα.

Ο Αρχαιολογικός λειτουργός Α΄ στο Τμήμα Αρχαιοτήτων Γιώργος Φιλοθέου, αναφερόμενος στα έργα που έγιναν στην Μονή του Λαμπαδιστή, είπε στον «Φ» ότι κατασκευάστηκε αρχικά  μια  νέα πρόσβαση από την πλατεία, που είναι ο χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων. Έγινε μια ωραία πετρόχτιστη κλίμακα, που οδηγεί από τη βόρεια πλευρά στη βόρεια είσοδο της Μονής. Παράλληλα γίνονται εργασίες για τη δημιουργία ειδικής πρόσβασης για άτομα με ειδικές ανάγκες προς την μονή και το εικονοφυλάκιο (στην ανατολική πλευρά).

alt

Ακολούθησε συντήρηση όλων των ξυλόγλυπτων μερών του μοναστηριού. Της στέγης, των πορτοπαραθύρων και άλλων. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων είχε κάνει  συντήρηση του εικονοστασίου του παρεκκλησίου -δεύτερου κατά σειρά όπως εισέρχεται ο επισκέπτης στην Μονή- του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή και φέτος έγινε συντήρηση του εικονοστασίου, του παρεκκλησίου, του παλιού καθολικού του Αγίου Ηρακλειδίου, το οποίο είναι το πρώτο όπως εισερχόμαστε στη Μονή. Το παρεκκλήσιο αυτό φέρει τρούλο.

Μετά το παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή είναι  το μεσαιωνικό παρεκκλήσιο το λεγόμενο του «Ακάθιστου Ύμνου». Το καθολικό του Αγίου Ηρακλειδίου, σύμφωνα με τον κ. Φιλοθέου,  χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή σώζονται ορισμένες τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, αλλά το υπόλοιπο κτίσμα υπολογίζεται  ότι είναι του 16ου αιώνα. Το τέμπλο είναι μεταγενέστερο. Το λατινικό παρεκκλήσιο είναι 15ος – αρχές 16ου αιώνα. Φέτος συντηρήθηκε το παλιό εικονοστάσιο – τέμπλο του Αγίου Ηρακλειδίου, που χρονολογείται πιθανώς στον 13ο-14ο αιώνα, από το οποίο όμως θα αφαιρεθούν οι εικόνες, ώστε, σύμφωνα με τον Μόρφου Νεόφυτο, οι πιστοί να παρακολουθούν, όπως στα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, όλα τα τελούμενα εντός του Αγίου Βήματος.

Στο μοναστήρι, στο οποίο παραμένει εφημέριος ο ιερέας του Καλοπαναγιώτη π. Ανδέας Μάντης,  έχουν εγκαταβιώσει δύο μοναχοί από Μονή της Μητρόπολης Θηβών και γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθούν ακόμη  δύο με τρία κελιά σε συνεργασία της μητρόπολης Μόρφου με το Τμήμα Αρχαιοτήτων,  χωρίς να επηρεαστεί καθόλου ο εξωτερικός χαρακτήρας της Μονής. Επίσης, προβλέπεται να λειτουργήσουν άλλοι δύο χώροι, δηλαδή μια τραπεζαρία και ένα αρχονταρίκι με διακριτικές παρεμβάσεις. Όρος απαράβατος είναι να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της σημερινής Μονής, τονίζει ο κ. Φιλοθέου και προσθέτει ότι επίσης γίνεται και μια αλλαγή των πεσών, που στηρίζουν τη στέγη στην ανατολική πλευρά.

alt

Επίσης έχουν μπει συστήματα πυρασφάλειας και αυτόματης πυρόσβεσης.  Μένει ένα πρόβλημα με τον φωτισμό του καθολικού, το οποίο μελετάται.  

Θα γίνει μια ειδική πρόβλεψη,  ώστε ο φωτισμός με ρεύμα να είναι με διαφορετικό τρόπο από τον μέχρι σήμερα υπάρχοντα και με διακριτικό τρόπο να αναδεικνύεται ο πλούτος των τοιχογραφιών στους επισκέπτες. Όταν δεν υπάρχουν επισκέπτες οι μοναχοί για φωτισμό θα μπορούν να χρησιμοποιούν κεριά και καντήλες.

Το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή είναι κατάγραφο από τοιχογραφίες που καλύπτουν επτά αιώνες, επισημαίνει ο κ. Φιλοθέου, ο οποίος το χαρακτηρίζει ως «εξαιρετική πινακοθήκη» και εξηγεί: «Ο Λαμπαδιστής έχει ιδιαίτερη αξία, γιατί ξεκινά από τον 11ο αιώνα και έχει όλες τις τεχνοτροπικές τάσεις της βυζαντινής τέχνης, αλλά και ορισμένες της αναγεννησιακής,  και έχουν σωθεί και τα κτίρια της μονής».

Επίσης, σημειώνει ότι από το ναό της Θεοσκέπαστης, που είναι λίγο πίσω από την Μονή,προέρχεται το μεγάλο ξυλόγλυπτο ζωγραφιστό επιστήλιο, το οποίο είναι το πιο σπουδαίο που έχουμε στην Κύπρο και φυλάσσεται μαζί με άλλα αξιόλογα έργα στο Εικονοφυλάκιο της Μονής.

Η Μονή, που πανηγυρίζει την 4η Οκτωβρίου, θα είναι στο εξής ανοικτή στους επισκέπτες από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο από τις 8:00 - 16:00 και από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο από 8:00 - 13:00 και από 16.00 μέχρι 18.00.

Πηγή: Εφημερίδα «Φιλελεύθερος», δημ. 9/6/2012


  •